Yüzme Havuzunda Mantar ve Yosun Problemlerinin Teknik Analizi Ve Çözüm Yaklaşımları Havuzlarda Artan Mikrobiyolojik Problemler
Son yıllarda özel ve ticari yüzme havuzlarında mantar ve yosun oluşumlarının daha sık rapor edildiği görülmektedir. Bu durum çoğu zaman ilk etapta su arıtma sistemiyle ilişkilendirilse de, teknik incelemeler sorunların önemli bir bölümünün;
• malzeme seçimi,
• derz ve yapıştırıcı kalitesi,
• uygulama hataları ve
• havuz hidrodinamiği
gibi yapısal ve uygulamaya bağlı faktörlerle doğrudan ilişkili olduğunu göstermektedir.
OSPA’nın kullandığı, balast gerektirmeden serbest klor üretimi sağlayan BlueClear dezenfeksiyon sistemi, piyasadaki düşük redoks potansiyeline sahip alternatif yöntemlerden farklı olarak güçlü bir dezenfeksiyon kapasitesi sunmaktadır. Bu nedenle OSPA sistemlerinin kullanıldığı havuzlarda görülebilen mikrobiyolojik oluşumların, çoğunlukla yetersiz su arıtımından ziyade yapısal koşullar, malzeme seçimi ve uygulama kaynaklı faktörlerle ilişkili olduğu değerlendirilmektedir.
Mikrobiyolojik Oluşumun Bilimsel Temeli
1. Yüzey Sınır Tabakası: Her havuzda, duvar ve taban yüzeylerinde hareketsiz bir su filmi bulunur. Bu tabaka:
• Sirkülasyona katılmaz,
• Filtrasyon ve dezenfeksiyonun etkisi sınırlıdır,
• Mikroorganizmalar için korunaklı bir yaşam alanı oluşturur.
2. Organik Madde Kaynakları
Derz dolgu ve yapıştırıcı malzemelerinden:
• Plastikleştiriciler
• Organik reçine kalıntıları,
• Tam kürlenmemiş epoksi bileşenleri
suya geçerek mikroorganizmalar için besin kaynağı oluşturabilir. Yüksek Bağlı klor problemi oluşturabilir.
3. Klorun Etkisizleşmesi
Derz malzemeleri çoğu zaman alkalidir. Bu nedenle:
• Klorun etkinliği yüzeyde neredeyse sıfıra düşer,
• Mikroorganizmalar klordan korunmuş nişlerde çoğalır.
Sorunun Kaynağı: Su Arıtma Değil, Yapısal Faktörler
OSPA’nın BlueClear membran elektroliz tekniği dezenfeksiyonu, DIN 19643’e uygun şekilde serbest klor üretir. Bu nedenle:
• pH, Redox ve Serbest klor değerleri norm içindeyse,
• Dezenfeksiyon kesin olarak doğru çalışıyor demektir.
Bu durumda havuzda görülen mantar ve yosun oluşumları su arıtma kaynaklı değildir.
En Sık Görülen Yapısal Nedenler
1. Yanlış veya Uygunsuz Derz ve Yapıştırıcı Malzemesi
• Epoksi esaslı derzler 1990’lardan sonra yaygınlaştı.
• Ancak epoksi, mikrobiyolojik dayanım açısından zayıftır.
• Zamanla organik bileşenler salarak mikroorganizma gelişimini hızlandırabilir. Yüksek bağlı klorun sebebi olabilir.
2. Uygulama Hataları
• Yetersiz kürlenme süresi
• Yanlış karışım oranı
• Uygun olmayan yüzey hazırlığı
• Derz boşluklarında gözenekli yapı
3. İlk Dolum Öncesi Yetersiz Dezenfeksiyon
Birçok havuz, ilk su dolumu veya sızdırmazlık testinden önce yeterince dezenfekte edilmez. Bu da başlangıçta biyofilm oluşumuna zemin hazırlar.
4. Yetersiz Mekanik Temizlik
Su arıtma sistemi:
• Duvar ve tabandaki biyofilmi temizlemek için tasarlanmamıştır.
• Bu nedenle düzenli fırçalama ve vakumlama zorunludur.
Uluslararası Standartların Yaklaşımı
DIN 19643 – 6.4 Suya Temas Eden Yüzeyler (TS 11899, 13661, UHE-1,3,4)
Malzemeler:
• Su kalitesini etkilememeli,
• Mikroorganizma gelişimine karşı kayıtsız olmalı,
• Arıtmayı engellememelidir.
SIA 385/1 (İsviçre) “Sediment ve biyolojik büyüme kaçınılmazdır; düzenli temizlik zorunludur.”
Hygiene-Institut Ruhrgebiet “Biofilm içindeki mikroorganizmalar klora karşı güvende kalır.”
OSPA’nın Teknik Değerlendirmesi
Su Arıtma Sisteminin Temel Görevleri
Su arıtma sistemlerinin temel görevleri;
• Banyo yüküyle havuza taşınan kirleticileri filtrelemek,
• Hastalık yapıcı mikroorganizmaların kontrolünü ve etkisiz
• hâle getirilmesini sağlamak
olarak özetlenebilir.
Su Arıtma Sisteminin Doğrudan Görevi Olmayan Konular
Bununla birlikte, su arıtma sistemlerinin;
• Derz ve yüzeylerde oluşan biyofilmi ortadan kaldırmak,
• Uygulama ve yapısal hataları telafi etmek
gibi bir görevi bulunmamaktadır.
Bu nedenle havuzlarda görülen biyolojik oluşumların değerlendirilmesinde yalnızca su arıtma sistemi değil; yüzey malzemeleri, derz ve yapıştırıcılar, uygulama kalitesi ve havuzun hidrodinamik koşulları da birlikte ele alınmalıdır.
Özel Havuzlarda DIN 19643 Yaklaşımı
DIN 19643 standardı, esas olarak kamusal yüzme havuzlarının su arıtma ve hijyen gerekliliklerini belirlemeye yönelik olarak geliştirilmiştir.
Özel yüzme havuzlarında bu standardın tüm gerekliliklerinin birebir uygulanması, kullanım koşullarına bağlı olarak gereğinden yüksek enerji ve su tüketimine neden olabilir. Bu nedenle özel havuzların tasarımında havuzun kullanım amacı, banyo yükü, hacmi ve işletme koşulları dikkate alınarak uygun standart ve teknik yönergelerin birlikte değerlendirilmesi önem taşımaktadır.
OSPA, özel havuz projelerinde tasarım ve uygulama süreçlerini EN 16713, BSW ve UHE-2 yönergelerini dikkate alarak, havuzun kullanım koşullarına ve teknik gereksinimlerine uygun şekilde gerçekleştirmektedir.
Su Arıtma Sisteminin Görevi
• Banyo yüküyle gelen kirleri filtrelemek
• Hastalık yapıcı mikroorganizmaları yok etmek
Doğrudan Görevi Olmayan Konular:
• Derz ve yüzeylerdeki biyofilmi yok etmek
• Yapısal hataları telafi etmek
Özel Havuzlarda DIN 19643 Tartışması
• DIN 19643, kamusal havuzlar için tasarlanmıştır.
• Özel havuzlarda birebir uygulanması aşırı enerji ve su tüketimine yol açar.
• OSPA, özel havuzlarda EN16713, BSW, UHE-2 yönergelerine göre tasarım yapar.
Mantar ve Yosun Oluşumunu Önlemek İçin Teknik Öneriler
Aşağıdaki adımlar, OSPA’nın teknik yaklaşımına göre en etkili önleyici stratejilerdir:
İnşaat Aşamasında
• Yüksek kaliteli, DIN uyumlu derz ve yapıştırıcı seçimi
• Epoksi kullanımında üretici talimatlarına tam uyum
• Yeterli kürlenme süresi
• İlk dolumdan önce yüzeylerin tam dezenfeksiyonu
İşletme Aşamasında
• pH, redox ve serbest klor değerlerinin düzenli kontrolü
• Haftalık veya ihtiyaca göre daha sık mekanik temizlik (Duvar + Taban + Taşma kanalı + Rezerv depo + Çıplak ayak alanı)
• Yüzeylerde ilk lekeler görülür görülmez müdahale
• Havuz çevresinde organik madde birikiminin önlenmesi
Sonuç: Sorun Su Arıtma Değil, Yapısal Faktörlerdir
Mantar ve Yosun oluşumları:
• Doğru çalışan bir klor bazlı arıtma sisteminde su arıtma kaynaklı değildir.
• Sorunlar çoğunlukla malzeme seçimi, uygulama hataları ve yüzey biyofilmi ile ilişkilidir.
• OSPA sistemleri, doğru işletildiğinde mikrobiyolojik açıdan güvenli su sağlar.
• Kalıcı çözüm için yapısal kalite + düzenli mekanik temizlik şarttır.
Ethem ERKOÇ
OSPA-ERKOÇ LTD
Genel Müdürü- Elektrik Mühendisi
Bir cevap yazın