Ospa- Erkoç’tan Havuz Teknolojisinde Mühendislik ve İnovasyonu Bir Arada Sunan Terzi Usulü Çözümler
Teknik bilgisi ve uygulama alanındaki deneyimiyle havuz sektörünün gelişmesine büyük katkı sunan Ethem Erkoç, mimarlık ve mühendislik disiplinlerini birleştirdiği OSPA- ERKOÇ LTD ile hem ulusal hem de uluslararası alanda önemli projelere imza atıyor. Ethem Erkoç’un sektörün liderlerinden olan Ospa ile tanışması ise çok eski yıllara dayanıyor. Kurulduğu yıldan itibaren sürekli gelişimi ve inovasyonu odağına alan Ospa, havuz sektörüne kattığı teknik çalışmalar ve buluşlarla birçok ilki gerçekleştirdi. OSPA- ERKOÇ LTD. Genel Müdürü Ethem Erkoç ile Ospa- Erkoç’un kurum kültürünü, sürdürülebilirlik yaklaşımını ve havuz sektörüne katkılarını konuştuk.
Yıllardır havuz sektörünün içindesiniz ve sektörün bu noktalara gelmesi için birçok çalışma gerçekleştirdiniz. Röportajımıza eğitimden sektör profesyonelliğine uzanan hikâyeniz ile başlamak isteriz. Nasıl bir eğitim aldınız ve sektörle yollarınız nasıl kesişti? Havuz sektörünün gelişmesi için hem akademik alanda hem de uygulama alanında nasıl çalışmalar gerçekleştirdiniz?
Yıldız Teknik Üniversitesi Elektrik Mühendisliği, İstanbul Üniversitesi İşletme İktisadi Enstitüsü, sonrasında ise Üretim Yönetimi konusunda eğitim aldım. 1982 yılında mezuniyetten sonra elektrik malzemeleri, elektro magnet ve transformatörler üreten, Karaköy, Bankalar caddesinde bir şirket kurarak iş hayatına başladım. Bu şirket 25 yıl devam etti. O süreçte bir kulübün kurucuları arasındaydım ve kulübe bir havuz yapmak gerekiyordu. Aynı zamanda Elektrik Mühendisleri Odası’nda yöneticiydim. Havuz işine ilişkin fazla bilgim yoktu. Aslında Türkiye’de de henüz çok yeniydi. Ben de hem akademik bilgime hem tecrübeme güvenerek yapabilirim diye düşündüm. Sektöre 1986 yıllarında bu şekilde başladım.
Dünyada olan gelişmeleri merak edip araştırmaya başladığımda 1987 yılında Ospa ile tanıştım. Böylece, Ospa ile havuz sektöründe yürümeye karar verdim. Bir yandan elektrik, elektronik sektöründe işlerime odaklanırken, diğer taraftan havuz sektöründe yerimi aldım. Yaptığım araştırmalar sonucunda Ospa’nın hem bu işin en eskisi ve bir çok yeniliğin mucidi olduğunu, hem de mühendislik açsından üstün olduğunu gördüm. Ospa, yaklaşık 100 yıllık bir firma olsa da, ailenin 2-3 asırlık sanayicilik geçmişlerinin ve birçok buluşlarının olduğunu söylemeliyim. Bu fark, “Ospa ile çalışmalıyım” fikrini güçlendirdi. DNA’mız da uydu ve yaklaşık 40 yıldır iş birliği içindeyiz. Türkiye de dahil olmak üzere yaklaşık 25 ülkede beraber projeler gerçekleştirdik. Ospa’nın bize çok büyük katkıları oldu. Yaptıkları çalışmaları, know how’ı ve AR-GE’lerini ve yüz yıllık tecrübelerini paylaştılar. Türkiye’de havuz tekniği konusunda kapsamlı bir bilgi birikimi yoktu. Kısacası havuz hakkında yapılan çalışmalar olsa da teknik, araştırma, mühendislik anlamında havuz sektörü dönemsel olarak bizimle başladı diyebilirim.
“Mucitlikten gelen bir yapıya sahip olan Ospa, sektörün çok ilerisinde bir firma”
Yaşanan iklim krizi ve su kıtlığıyla birlikte sürdürülebilirlik çalışmaları önem kazanmaya başladı. Ospa’nın en önemli noktalarından biri de sürdürülebilirlik yaklaşımı. Hem Ethem Erkoç olarak hem de Ospa olarak sürdürülebilirlik politikanız nedir? OSPA sürdürülebilirlik için bütünsel bir yaklaşım belirliyor. Bütünsel yaklaşımın detaylarından ve OSPA BlueClear dezenfeksiyon sisteminin maliyeti düşürme noktasında sağladığı avantajlardan bahseder misiniz?
Enerji verimliliği ve iklimin korunması, Ospa’da uzun yıllardır önemlidir. Paris İklim Anlaşması’nın iklim hedeflerine ulaşılmasına yardımcı olmak ve küresel ısınmayı durdurma iradesini destekliyoruz. Bu nedenle 2021’den bu yana iklim taahhüdümüzü önemli ölçüde artırdık. Büyük bir başarı ile, Ospa, sektörde iklim nötr olan ilk şirkettir. Ospa, 1929’dan beri tecrübesiyle sektörde öncü olan özel ve kamusal, halka açık havuzlar için su arıtma sistemlerinin lider üreticisidir. Almanya’da havuz tekniğine ait, tüm su arıtma bileşenlerini geliştiren ve imal eden tek üreticiyiz. Belediye havuzlarında, özel ve otel havuzlarında, hastanelerde, sanatoryumlarda ve kliniklerde terapi havuzlarında, yurtiçi ve yurtdışındaki macera ve eğlence havuzlarında 68.000’den fazla Ospa sistemi, müşterilerin Ospa’ya olan büyük güveninin kanıtıdır. Ospa, mucitlikten gelen bir yapısı olduğu için sektörün çok ilerisinde bir firma. Dünya için çok önemli olan İklim Nötr konusunda da oldukça hassas ve bu doğrultuda iki ana stratejisi var. Öncelikle baştan itibaren yapmış olduğumuz tekniğin sonucunda kesinlikle doğaya ve iklime minimum zarar verecek sonuçlar hedefliyor. Bunun haricinde işletme olarak da Ospa, fabrikasında yanan elektriğin, tüketilen suyun, pencerelerin ne kadar ışık alıp ne kadar ışık vermesi gerektiği, bir bilgisayar saklama odasının ürettiği ısının nasıl geri kazanıldığı gibi şeylerde büyük duyarlılıkları olan bir firma. Karbon ayak izinin takibiyle ilgili de amazonlarda bir bölgenin finansmanına katkıda bulunuyorlar. Teknik olarak sürdürülebilirlik kısmından bahsetmek gerekirse hiçbir alanda doğaya ve iklime etki etmeyecek malzemeler ve kimyasallar kullanıyoruz.
Örneğin tuz kullanıyoruz. Bu noktada da DIN normlarında membran elektroliz cihazı olarak kabul edilen, havuz dezenfeksiyonu hatta içme suyu dezenfeksiyonunda maksimum çözüm sunan BlueClear cihazını kullanıyoruz. Ospa bu tekniğin patent sahibi mucididir. Tuzdan elektrolizle aktif klor üretmek artık birçok firmada bulunuyor. Fakat verimlilik ve sunduğu sonuçlar itibariyle bu tekniğin en gelişmiş hali Ospa’da. Aktif klor dediğimiz malzeme tuz elektrolizinden ayrılan hipokloröz asittir. Biz havuza sadece hipokloröz asit veririz ve hiçbir balans maddesi içermez. Cihazlarımız 1.7 kg tuzdan 1 kg hipokloröz asit yani aktif klor üretir. Ospa bu konuyla ilgili patent sahibidir. Ayrıca Ospa bu cihazları 70 yıldır üretirken, Türkiye’nin bu cihazlarla tanışması hemen hemen 30 yıldan fazladır. Bir de aktif karbonlu süper filtremiz var. Bu filtre çok iyi bir temizleyicidir ve aktif karbon da en iyi filtrasyon malzemesidir.
Redoks değerimiz havuz suyundaki kirlilikler ile okside edici ürün arasındaki ilişkiyi verir. Bu değerin normalde 750 mV ve üstünde olması beklenir, 650 mV altına indiği zaman suyun hijyen özelliği risk teşkil eder. Bizim redoks değerimiz, eser miktarda dezenfektan ile (0,3-0,6 mg/l) 750mV dan daima yüksek ve 800-900mV civarındadır. Bizim ofisin altındaki özel havuzumuz 1000mV’u buluyor ki, laboratuvar şartlarındaki bir havuzu ifade ediyor. Çünkü o kalitedeki suyu ancak laboratuvar ortamında elde edersiniz.
Bizim ofisimizdeki havuzumuzdan bahsetmek gerekirse, özel kapalı bir havuz olması da bu değerleri olumlu etkiliyor. Aktif karbon katmanlı bir süper filtreye de sahip olan teknik,, BlueClear dezenfeksiyon sistemi, bronz pompası, paslanmaz ısıtması, aydınlatması vb 25 yıldır orijinal, tam otomatik çalışıyor.
Ospa BlueClear Dezenfeksiyon® Kalıcı olarak güvenli, ekonomik ve çevre dostudur. Bu güvenilir ve sofistike sistemlerin geliştirilmesi ve üretilmesindeki onlarca yıllık deneyim, yüksek düzeyde operasyonel güvenilirliği garanti eder. Klor depolamaya ve ilgili güvenlik önlemlerine gerek yoktur. Çalışma için ihtiyaç duyulan tek şey ucuz tuz ve sudur. Ospa BlueClear dezenfeksiyon sistemleri, özel tasarımı sayesinde basit sodyum hipoklorit elektroliz cihazlarından önemli ölçüde farklıdır. Ospa BlueClear sistemleri güvenli, ekonomik ve konforlu bir şekilde çalışır. Hijyenik, bol oksijenli, tatsız ve kokusuz havuz suyu ikna edicidir. DIN 19643’e uygun ve tam otomatik çalışır. Cihazın içinde tuz ve suyun elektrolize edildiği bir elektroliz hücresi bulunmaktadır. Sistemlerin özel tasarımı, yüksek kaliteli klor-oksijen bileşiklerini, hiçbir balast malzemesi olmadan üretir. İçme suyu için de onaylı olan bu saf dezenfektan öncelikle sistem içerisinde havuz suyu ile çözülür ve daha sonra Ospa enjektörü vasıtasıyla filtrelenmiş suya eklenir. Ospa BlueClear prosesi ile sadece o anda ihtiyaç duyulan kadar dezenfektan üretilir. Yapılması gereken tek şey, basit, ekonomik ve güvenli bir şekilde cihaza tuz eklemektir.
Klor içeriği ve pH değeri Ospa BlueControl veya Ospa CompactControl tarafından kontrol edilir. Bu aynı zamanda otomatik, ihtiyaca dayalı klor dozlaması için DIN 19643 gerekliliğini de tam olarak karşılar. Sürdürülebilirlik ruhu içinde, elektroliz sırasında üretilen sodalı su sadece pH değerini düzenlemek için değil, aynı zamanda işletmenin kendi temizlik malzemesini üretmek için de kullanılır. Bu önlemler, bakım ve temizlik ürünlerinin kullanımını önemli ölçüde azaltır. Ospa BlueClear sistemleri ile aktif klor üretimi rakipsiz derecede ucuzdur ve güvenlidir. Katı veya sıvı klor preparatları ile yapılan işlemlere kıyasla %88’e varan maliyet tasarrufu sağlanır.
Ospa BlueClear sistemleri, dünyaca bilinen Gelsenkirchen Hijyen Enstitüsü tarafından etkinlikleri açısından test edilmiştir. Bu test, Ospa BlueClear sistemlerinin özellikle yüksek bir redoks potansiyeline ve dolayısıyla güvenli dezenfeksiyona ulaştığını doğrulamaktadır. Doğal kaynaklar, düşük kimyasal tüketimi, yüksek verimlilik ve güvenlik öne çıkan özelliğidir.
BlueClear dan çıkan kloritsiz sodalı suyu kullandığımızdan ilave pH tüketimimiz de olmaz. Hem TSE normlarına hem de DIN normlarına göre Klorit Klorat miktarının toplamının litrede maksimum 30 mg olması gerekiyor. Bunun üzerindeki değerler hem sağlık açısından hem de yapı fiziği ve cihazlar açısından zararlı. Tuz doğrudan havuza verildiğinde, Klorat miktarı 1000 ile 5000’e kadar çıkabilir. Böylece, korozyon sebebi ile yapı fiziği de bozulmuş oluyor. Havuza tuz eklenmesi binanın ömrünü azaltıyor. Buradan herkesi uyarmak istiyorum. Havuzun yapısı ve fiziği göz önünde bulundurulmadan havuz suyunu tuzlandırmak, binanızın kısa sürede korozyona uğramasına neden olur. Bir rezidans ya da yüksek katlı binalarda yapı ile bütünleşik havuzları düşünün! Zararı ciddi olarak bütün bir binayı etkiler.
| Otomasyonda ve dijital teknikte en önemli unsurlar; en iyi malzemeleri kullanmanız ve iyi bir yazılıma sahip olmanızdır. Veri toplama, kontrol ve izleme bunu gerektirir. |
Dijitalleşme, hayatın her alanında olduğu gibi havuz sektöründe de büyük bir dönüşüm yaratıyor. Dijitalleşme ve bağlanabilir teknolojilerin havuz sektörüne etkilerini nasıl değerlendiriyorsunuz? OSPA, OSPA-BlueControl 5 Web gibi bağlanabilir ürünlerle bu dönüşümde önemli bir adım attı. Bu teknolojiler kullanıcılara hangi veri ve analizleri sunuyor ve kullanıcılar havuz sistemlerinde nasıl değişiklikler yapılabiliyor?
Dijitalleşmeyle birlikte elektrik, elektronik ve otomasyon en önemli unsurlar haline dönüştü. Filtre gibi ürünlerin tekniğinin gelişmesi çok önemli ama asıl devrim dijitalleşme. Ospa yıllardır dijital teknik üzerine çalışıyor ve kendi sistem yazılımını üretiyor. Böylece BlueControl havuz bilgisayarları artık özel yazılımı ve ona bağlı olan bütün cihazların tek bir şalt dolabıyla kontrol edilebilir hale geliyor. Havuzdaki bütün parametreleri ve havuza ilişkin bütün tekniği yönetebiliyoruz. Grafik kullanıcı arayüzüne sahip 7″ dokunmatik ekran, su atraksiyonlarının kolay ve sezgisel olarak kontrol edilmesini de sağlar. Etkileyici ışıklandırma sahneleri bile hiç vakit kaybetmeden programlanabilir.
Akıllı Ospa-BlueControl 5 Web havuz bilgisayarı, su değeri izleme ve atraksiyonlar merkezleri dahil olmak üzere tüm yüzme havuzu işlevlerini kontrol eder ve izler. Tüm enerji tüketicileri için optimum ağ bağlantısı mevcuttur. Su kalitesi, su sıcaklığı, iç mekan iklimi, su atraksiyonları veya aydınlatma fark etmez, Ospa BlueControl 5 Web ile her şey mükemmel bir şekilde kontrol altında. Yenilikçi çözümlerimiz ile enerji tasarrufu sağlanmasını ve tüm su değerlerinin yeşil bölgede olmasını sağlayabilirsiniz. Ospa ölçüm istasyonu, serbest klor, pH değeri, redoks potansiyeli ve su sıcaklığını hassas bir şekilde kaydeder ve su kalitesini tam otomatik olarak düzenler. Güncel su değerleri, arıza ve rezerv mesajları dokunmatik ekranda gösterilir veya bir akıllı telefona ve Ospa BlueCheck aracılığıyla servis teknisyenine iletilir. Ospa-BlueControl 5 Web, (FU) filtre pompasını, filtre yıkamasını ve su sıcaklığını, ayrıca seviye kontrolünü veya bir su depolama tankını kontrol eder. Akıllı ölçüm ve kontrol teknolojisi Ospa-BlueControl 5 Web, internet bağlantısı ve bina teknolojisine entegrasyonun yanı sıra yüzme havuzlarının akıllı telefon veya tablet aracılığıyla mobil kontrolünü sunar. Sistem, sezgisel dokunmatik ekran menüsü aracılığıyla bir parmak dokunuşuyla çalıştırılabilir. Entegre web sunucusu, PC, akıllı telefon veya tablet üzerinden erişim ve internet tabanlı izleme sağlar. Ospa web uygulaması ile sistemler akıllı telefon üzerinden doğrudan WLAN’da çalıştırılabilir. Ospa Yüzme Havuzu BUS, bir klor dozaj sistemini veya bir Ospa BlueClear dezenfeksiyon sistemini doğrudan kontrol etmek için ve serbest klor değerine ve pH dozaj sistemlerine bağlı olarak kullanılabilir. Tüm bağlantılar için tek hat. Bu, değerli kaynaklardan tasarruf sağlar. Entegre Modbus-RTU-TCP/IP arayüzü, bina yönetim sistemine hızlı entegrasyon sağlar.
Ospa-BlueControl 5 Web tüm yaygın veri yolu sistemlerine de bağlanabilir. Ayrıca Ospa, Ospa-BlueCheck web uygulaması ile uzaktan izleme için yenilikçi bir çözüm sunuyoruz. BlueCheck, müşteri hizmetlerinin sistemleri doğrudan izlemesini ve gerekirse hemen tepki vermesini kolaylaştırır. Bu çözümle, farklı konumlardaki birçok yüzme havuzu izlenebilir. Ospa SmartPool teknolojisi sayesinde tüm sistemler PC, akıllı telefon veya tablet üzerinden izlenebilir ve kontrol edilebilir. Tüm önemli fonksiyonlar Ospa BlueControl’e dahil edilmiştir. Herhangi bir ek gereksinim varsa, kapsam herhangi bir zamanda özel işlevleri içerecek şekilde genişletilebilir.
Dijitalleşme sayesinde cihazların açılıp kapanması, güvenlikle ilgili konuların önceden tespiti ve tanımlanması, bilgilerin internet başta olmak üzere başka mecralara aktarılması gibi konuları yapabilir hale geldi. Bu kadar farklı parametrenin bir arada olması soruna yol açıp açmayacağı yönündeki şüpheler ise gereksizdir. Otomasyonda ve dijital teknikte en önemli unsur, tecrübe edilmiş en iyi malzemeleri kullanmanız ve iyi bir yazılıma sahip olmanızdır.
“Ospa’nın dijital teknolojileri sayesinde havuz tekniğindeki bütün parametreleri ölçüp, kaydedip, uzaktan gözetim yapıp, kontrol edebiliyoruz”
Dijital çağın getirmiş olduğu şeyler soruna değil çözüme sebep oluyor. Bu nedenle kesinlikle korkup endişe etmemek gerekir. Dijitalleşme sayesinde havuz tekniğindeki bütün parametreleri ölçebiliyoruz. Bizim cihazlarımız oldukça stabildir ve uzun süre kalibrasyon gerektirmez. Sektörde bu konuda eksikler olduğunu düşünüyorum. Teknoloji bilgi ve mühendislik gerektiriyor. İnsanların o teknolojiyi yürütebilmesi için bilgiye sahip olması gerekiyor. Kısacası Ospa olarak kurmuş olduğumuz sistemin içinde bulunan cihazların prensip olarak birbiriyle çalışmasından maksimum dijital verimlilik sunuyoruz.
Havuz modelleri yüzmek ve eğlenmek gibi amaçların dışında tedavi amaçlı havuzlar olarak da kullanılabiliyor. Suyun fiziksel yapısı sayesinde, egzersiz performansının gösterilebileceği havuzlarda, bazı noktalara dikkat etmek gereklidir. Terapi havuzlarında kullanılan su arıtma teknikleri hakkında neler söyleyebilirsiniz? OSPA, bu alanda nasıl bir çözüm sunuyor?
Terapi havuzları, ilave ihtiyaçları olan insanların kullandığı havuzlardır. Bu havuzlarda normlar gereği, teknik olarak ozonlu sistem ve çok katmanlı filtrasyon sistemi öngörülüyor. Sistemde normal havuz tekniğine ilaveten bir ozon kademesi var. Ozon kademesinde ozon üretici cihaz, reaksiyon tankı ve aktif karbon filtresinden oluşuyor. Filtre edilmiş suya enjeksiyonla ozon verilir, sonrasında reaksiyon tankı içerisinde yaklaşık su 3 dakika dolaşır. Ardından aktif karbon katmanlı filtre ile ozon ve reaksiyon sonuçlarının tümünü aldıktan sonra, klorlama ve pH’ı düzenlenerek havuza verilir. Bizim ozonlu sistemimiz bu şekilde çalışıyor. DIN 19643 -3 bölümünde ozon tekniğine dair standartlar yer alır. Ayrıca şunu da belirtmek gerekir ki DIN komitesine liderlik eden 2 kişi de Ospa’dandır. Kısacası DIN normlarının oluşmasında Ospa en önemli referanslardan biridir. Bir de ozon kademesine alternatif yeni bir ultrafiltrasyon membran filtrasyonumuz var.
Ultrafiltrasyon (membran filtrasyon) tekniği birçok alanda kullanılabiliyor. Ultrafiltrasyon sistemleri, sudaki virüsleri, bakterileri ve bulanıklığı bile nano ölçekte filtreleyebilir. Terapi havuzlarında kullanılmak üzere özel olarak geliştirilen Ospa ultrafiltrasyon sistemi modüler bir tasarıma sahiptir. Basit sistemlerle bir terapi havuzu ya da sağlık havuzu yapmak mümkün değil. Bu filtrasyon sistemi BlueControl ile bilgisayara bağlanıyor ve ozonun bütün işlevlerini yerine getiriyor. Biz ultrafiltrasyona ozon kademesine alternatif olarak geliştirdik ve tercih ediyoruz.
“Ospa olarak normal havuz tekniğindeki hesapları su oyun alanları ve sprey parklarda neredeyse 2 katına çıkartıyoruz”
Kamusal alanlardan biri de özellikle çocukların çok zaman geçirdiği su oyun alanlarıdır. Bu alanlarda hijyen ve güvenlik en önemli noktalardan birini oluşturur. Özellikle çocukların çok vakit geçirdiği su oyun alanları, sprey parklar ve benzeri alanlarda kullanılan havuz teknolojileri hakkında dikkat edilmesi gereken noktalar nelerdir? Siz bu konuda nasıl çözümler sunuyorsunuz?
Çocukların bulunduğu alanlar çok hafife alınıyor. Aksine Ospa olarak normal havuz tekniğindeki hesapları bu alanlarda neredeyse 2 katına çıkartıyoruz. Çünkü su oyun alanları ve sprey parklar çok fazla mikrop üretiyor. Spreyler, özellikle hava ve su jetlerinin ya da şiddetli akıntıların olduğu yerler, hastane mikrobu olarak da adlandırılan lejyonellaların yaşam bulduğu alanlardır. Dolayısıyla hem sağlık hem de hijyen için çok iyi bir tekniğe sahip olması, kesintisiz akış ve kör nokta bulunmaması gerekiyor. Bütün o atraksiyonlardaki akışların, sistem dursa bile devam etmesi gerekiyor. Kısacası havalı ve sulu tüm akışların devam etmesi, dolayısıyla o akışlara da su hazırlık tekniğinden bağlantılar yapılması gerekiyor. Bu alanlarda yüzücü miktarının fazla olması, ilave kirliliği de beraberinde getiriyor. Aynı zamanda bu alanlar çok küçük su kütleleri ve 30 veya 50 cm derinliği bulunuyor. Örneğin 100 m² yüzeyi, 50 cm derinliği varsa, 50 m³ su ve yaklaşık 30 gr aktif klor bulunuyor. 2 metre derinlik olduğunu düşündüğümüzde 200 ton suya denk gelir ve 120 gr aktif klor bulunuyor. Kloru havuzda hijyen güvenlik taburu olarak düşünün. 200 tonluk bir suya 10 kişi girdiğinde önemli bir etkisi olmaz. Fakat 10 çocuk 50 tonluk suya girdiğinde bütün değerleri değiştirir. Direkt olarak su parametrelerinin etkilendiğini görebilirsiniz. Dolayısıyla buradaki su tekniğinin daha önemli olduğunu fark etmek gerekir. Bu durum sadece oyun alanları değil çocuk havuzları ve sığ havuzlar için de geçerlidir ve su hazırlık tekniği kapasitesi hemen hemen 2 katına çıkabilir. Kısacası, sudaki parametrelerin bozulmasına karşı, su hazırlık tekniğinin hızlı reaksiyon vermesi gerekir.
“Ospa sistemleri %54 enerji, %75 kimyasal, %44 su ve işletme tasarrufu sağlar”
Eskiyen sistemleri modernize etme ve yenileme görevi yeni yapılarda olduğu kadar zorludur. Eski sistemlerde genellikle su kayıpları, düşük enerji verimliliği ve yüksek işçilik maaliyetleri işletmeciyi bazı zorluklarla karşı karşıya bırakır. OSPA, hem ürünleri hem de teknolojileri ile maliyet, zamandan tasarruf, enerji ve su verimliliği noktasında nasıl bir çözüm sunuyor?
Ospa’nın sistemleri iyi havuz sistemleri diye tanımlanan sistemlere göre yaklaşık %54 civarında enerji tasarrufu ve %75 civarında kimyasal malzeme tasarrufu, %44 civarında su ve işletme tasarrufu sağlayabilir. Biz genellikle kullanıcılara sisteme müdahale etmemesi konusunda uyarılarda bulunuruz. Kullanıcılar bize BlueControl sisteminin ekran görüntüsünü iletir ve biz de uygulama ile ilgili bilgi veririz. En basit haliyle bu şekilde takip etmiş oluruz. Çünkü bu bilgi ve tekniğin ardında yatan uzun bir tecrübe var. Havuz yenileme işlerinde çoğunlukla tüm tekniği yeniliyoruz. Burada tesisat, rezervler, havalandırma ihtiyacına çözüm sunacak cihazları gibi değiştirilemeyecek şeyler var. O noktada biz projeyi üretiyoruz ve mevcut havuzun teknik altyapısı ve imkanlar dahilinde kullanım şekli gibi şartlar içerisinde en optimum çözümü tespit edip projeyi planlıyoruz. Ospa olarak burada terzi işi çözümler sunuyoruz. Ürünlerimiz her proje için özeldir.
Terzi usulü çözüm sunmanızdan bahsettiniz. Her projeye özel üretim yapmanız teslim sürecini nasıl etkiliyor?
Bu bilgiyi kullanıcılara sürecin başındayken veriyoruz. Her havuzun kendine ait beklenti ve koşulları var. Nelere ihtiyaç duyulduğu ve hangi kapasitelerde bunların oluşturulduğu teknik ekibin detaylı incelemeleri sonucunda belirleniyor ve bütün ayrıntılarıyla malzeme listesi oluşturuluyor. Kendimize ait geliştirdiğimiz programlar mevcut. Havuz tekniğinin ihtiyacı olacak bütün unsurları çok kısa bir süre içerisinde yazılımla hesaplayabiliyoruz. Ardından siparişleri veriyoruz ve 2 ile 4 ay arasında teslimatlar yapılmaya başlıyor. Burada en önemli nokta şartlar ve alt yapının izin verdiği şekilde en optimum çözümü sunmaktır. Örneğin 1984 yılından 1995’e kadar devam eden ve TSE 11899 standardına referans olan DIN normlarında filtre hızları 48- 50 m² saate kadar alınabiliyordu. Kısacası bir filtre tekniğinden su ne kadar yavaş geçerse filtrasyon etkinliği o kadar iyi olur. Bu değişmez bir kuraldır. Oysa havuz tekniğinde bu durum yeterli değildir. Ters yıkamanın da mükemmel olması gerekir. Filtreleri havuzun çöp kovası olarak düşünebilirsiniz. Filtrenin çöpü çok iyi toplayıp, iyi atması gerekir. Bunun için de kullanmış olduğunuz havuz tekniğindeki filtre materyal tipine bağlı olarak geçiş hızının ters yıkama sırasında yüksek olması, 55 ile 65 m/h hıza ulaşması, 5-7 dakika kesintisiz sürmesi gerekir. İyi bir şekilde filtre temizlenmesi için, iyi bir ters yıkama yapılmalı. Bu durum da çok iyi bir mühendislik hesaplama gerektirir. Filtre vanalarının yönlerini çevirip ters yıkama yaptığınızı düşünebilirsiniz. Yeterli hız ve sürede yapılmaz ise, kirlilik filtrelerde kalıcı olarak birikir ve filtreler havuzun en fazla mikrop üreten alanları haline gelir. Süre ilerledikçe görevini yapamaz hale gelir. Burada önemli olan noktalardan biri frekans kontrollü pompalardır. Ters yıkama kapasitesi özel bir hesaplama ile tek hızlı pompalarla da çok zorda olsa kısmen başarılabilir elbette. Burada 50 m/h hıza sahip filtreler, filtrasyonla ilgili küçük bir dezavantajlı olmakla birlikte, ters yıkama için avantajlı durumdadırlar ve genellikle filtre materyalinin daha temiz kalmasını sağlarlar. 30 m/h hıza kadar kullanılan filtrelerde, ters yıkama başarısı için kesinlikle frekans kontrollü pompalar kullanılması gerekir. 30 frekansta çalıştığı baz alındığında ise daha sonra ters yıkama için şebeke frekansı olan 50’ye kadar çıkılmalı ki, ilave sağlanan debi ile filtrenin temizliği sağlanabilsin. En üst sınıfta yer alan frekans kontrollü pompaların bir avantajı da yaklaşık yüzde 40, hatta daha iyi bir teknikle kullanılırsa yüzde 70 enerji tasarrufu sağlayabileceğidir. Bizim pompalarımız bunun için önemli avantajlar sunar. Ospa’nın frekans konvertörlü pompaları, küçük alan gereksinimleri, sağlamlık ve dayanıklılık ile karakterize edilen kompakt yapılı ünitelerdir. Pompa performansını gerçek çalışma koşullarına özel olarak uyarlayarak %30’a varan enerji tasarrufu mümkündür.
Türkiye’de havuz sektöründe nitelikli eleman eksikliği ve uygulama hataları gibi problemlerle karşılaşılıyor. Bu durum havuz sektörüne nasıl yansıyor? Nitelikli eleman eksikliği ve uygulama hataları gibi sorunların önüne geçmek için nasıl çalışmalar yapılmalı?
Uhe, adındaki gibi, hem ulusal bir sektör iş adamları derneği, hem de bir enstitü olarak kuruldu. Ben Ulusal Havuz Enstitüsü (UHE) kurucularından biriyim. 19 kurucu üye vardı. Hepsini saygı, sevgi ile hatırlıyorum. UHE gelecek yıl 30 yaşına basacak ulusal bir organizasyon. Umuyorum uzun yıllar ülkenin sektörüne hizmet eder. Yaklaşık 15 yıl teknik komisyonunu doğrudan yürüttüm. İlk kurucu (Feridun Diren) başkandan sonra görevi devraldım. 2 dönem başkanlık görevinde bulundum. Sonrasında ise yönetimimizden Ali Akgün arkadaşımıza görevi devrettim. Sanırım 6-7 dönem daha yönetimlerde görev aldım. Türkiye’de yayınlanan yazılı bilginin %80’inin bu dönemde gerçekleştiğini söyleyebilirim. UHE’nin 1 numaralı talimatı aynı zamanda TSE 11899 olarak standart haline geldi. UHE’nin 2 numaralı talimatı özel havuzlara ilişkin tek talimattır. UHE’nin 3 numaralı operatör kitabı da sektörde bilgi ihtiyacı fazla olduğu için mühendislik seviyesinde bir kitaptır. UHE’nin 4. Yayını benim başkanlığımdan sonra hazırlanan kıymetli bir dokümandır. Tüm bunların haricinde Makine Mühendisleri Odası’nın hazırladığı havuz tesisatı kitabı (Üzeyir Uludağ’ın şube başkanlığı zamanında) bulunuyor. Bu da sektör için önemli bir katkıdır. Kitabın içeriğinin bir kısmı KOK/Almanya dan çeviridir bir kısmı TSE 11899 ve UHE-1’in içeriğine sahiptir. Ekindeki projeler bizim elimizden çıkmadır. Tüm bunların yanı sıra fuarlarda da oldukça aktiftik. Başkan olduğum dönemde fuara kendi firmamı dahil etmedim ve Makine Mühendisleri Odasıyla beraber bir konferans düzenledik. Havuz konferansı bildiriler kitabı no:214 MMO tarafından basıldı. Bu dönemde pek çok konferans ve seminerler düzenledik. Bazı bölgelerde bin kişinin katıldığını hatırlarım. 1990 yılında DIN 19643/84 normunu ilk kez mimar Nadire Erkoç çevirdi ve MMO teknik dergisinde, çeşitli yerlerde yayınlandı. UHE-1 ve TSE 11899 un kaynağını bu çeviri oluşturdu. Operatör eğitimleri düzenler, sertifikalar verirdik. Yıllarca bültenler bastık ve dergilere bilgi sağladık. Umarım UHE sektörü bilgilendirici yayınlar hazırlanmaya devam eder. Maalesef devletlerin de ulusların da sinüs eğrisi gibi çizgileri var. Her şeyin inişi, çıkışı oluyor. Uzun dönemdir eğitim yanı aksadı. Dolayısıyla eğitimde de temel problem bu. Önceden UHE olarak havuz işletmecilerine yönelik operatör eğitimleri verirdik. Günümüzde ise operatörler yetki verilmiş merkezlerde gitmeden belirli bir ücretle sertifikayı alabiliyorlar. Maalesef işin boyutu bu noktalara geldi. Bu da hem işletmeler için hem de insan sağlığı için problem ve kaynak israfı. Bilgiye ulaşım dışında önemli noktalardan biri de liyakatsizliktir. Kursiyer sadece bir telefon ile belgesine kolayca ulaşabiliyor ise havuz için nasıl problem çözücü olabilir. Oysa bunlar akılcı bir şekilde değerlendirilmeli. Karar vericileri etkilemek zor. Maalesef bu durum Almanya’da da, Avrupa’da da geçerli. Birçok faydalı ürün Avrupa Birliği’nin karar vericilerinin konuya ilişkin bilgisizliği yüzünden sektörle buluşamıyor.
“Yapay zekanın gelişmesiyle birlikte havuz sektöründe de araştırmalar devam ediyor”
ERKOÇ- OSPA yıllardır sektöre çözüm sunuyor. Bu kapsamdan bakmak gerekirse hem Türkiye’de hem de globalde havuz sektörünü nasıl değerlendiriyorsunuz?
Havuz sektörü insanların ihtiyaçlarına ve havuzu tanıma durumlarına göre gelişiyor. Dolayısıyla her kademede her ihtiyaca yönelik havuz yapılabiliyor. Özellikle elektronik ve yazılım teknolojisinde gelişme oldukça havuz sektörü de gelişmeye devam ediyor. Önceki dönemlerde havuz lüks sayılırdı bugünse ihtiyaç konumunda. Bizim Rusya, Türk Cumhuriyetleri, Libya, Cezayir, Mısır, Irak, Pakistan, Bahamalar, Arnavutluk, Romanya, Afganistan, Sierra Leone ve Gana gibi pek çok ülkede doğrudan bizim projelendirdiğimiz havuzlarımız bulunuyor. Bu da aslında havuz konusunda ihtiyaçların arttığını ortaya koyuyor. Her kademedeki ürünün bir alıcısı bulunuyor ve görgü ile bilinç arttıkça talepler de değişiyor. Bu sene nasıl bir büyüklükte olduğumuzu öğrenmek için UHE’deki arkadaşlara vergi levhalarının toplanmasını önereceğim. Bu şekilde büyüklüğümüzü de görmüş olacağız. Dijital tekniğin ve yazılımın bir sonraki süreci olan yapay zekanın da katkısı olacaktır. Bu konuda tüm dünyada olduğu gibi bizde de çalışmalar devam ediyor. Muhtemelen BlueControl bir süre sonra yapay zekaya dönüşecek.
İnovasyon ve dijitalleşmeyle birlikte havuz sektörü hızlı bir şekilde gelişiyor. Yeni trendlere uyum sağlamak ve nitelikli projeler sunmak için gerçekleştirdiğiniz AR-GE çalışmaları nelerdir?
90 yılı aşkın bir süredir müşterilerimize kaygısız ve benzersiz bir yüzme deneyimi yaşatmak için çalışıyoruz. Şirket içi Ar-Ge departmanımız, birçoğu patentli ve ödüllü birçok önemli yenilik üretmiştir. Hepsinin ortak noktası, tavizsiz kalite standartlarımız ve planlama, üretim ve kalite kontrol söz konusu olduğunda detaylara gösterdiğimiz özendir. Ospa’nın tarihi bir inovasyon hikayesidir ve Ar-Ge departmanımız şirketin lokomotifi gibidir. Hangi çözümlerin bize ve müşterilerimize ilerlememize yardımcı olacağını sürekli olarak düşünüyoruz. İcat etmek ve kurcalamak, kurumsal DNA’mıza sıkı sıkıya bağlıdır. 1950’lerin başlarında KlorOzon cihazını yaptı, Ospa, 1960 yılında “KlorOzon Cihazı (BlueClear)” olarak patenti alınan yeni bir dezenfeksiyon yöntemi geliştirdi. Bunu, aktif karbonlu bir süper filtre (1977), dokunmatik ekranlı ilk yüzme havuzu bilgisayarı Ospa-BlueControl (2002), özellikle enerji tasarruflu Ospa-EcoClean filtreleri (2010) ve su sıcaklığına, jakuziye, kontrol ve sistem işletimine uzaktan erişim için Ospa uygulaması BlueCheck izledi. Ve bir sonraki yenilikler zaten yapım aşamasında. Şöyle söyleyeyim Ospa DIN normlarına referans oluşturan bir firma. Ospa’nın laboratuvarında ve üniversitelerde bu konularda araştırmalar yapılıyor. Buradan çıkan birikim bizim hesaplama yöntemlerimizi, bakış açımızı, tekniğimizi, yeni ürünleri ve yeni ihtiyaçları oluşturuyor, belirliyor ve biz de bunu projelerimizde uyguluyoruz.
Türkiye’de de birçok malzeme üretiliyor ve 100’den fazla ülkeye ihraç ediliyor. Özellikle temel, insan emeğine ve yeteneğine dayalı ürünlerde oldukça büyük bir yol katedildi. Lion fuarına baktığımızda birçok Türk firması olduğunu görüyoruz. Bu tamamen bir süreç aslında. Birikim yapmaları gerekiyor ki AR-GE yapsınlar. Şu an bir kısmının imkanları yok ama bu bir zaman işi. İcat yapmak ve model hazırlamak gibi durumlarda potansiyellerinin olması için öncelikle birikim olmalı. Türkiye’de işçilik ucuz, Avrupa’da pahalı olduğu için yaygın ürünlerde rekabet etme gücümüz var. Bu durum size rekabet şansı tanıyor. Buna rağmen Türkiye’deki arkadaşların bazı yanlış politikaları izlediğini söyleyebilirim. Herkes her şeyi yapabiliyor ve bu doğru değil. Örneğin Almanya’da bulunan aydınlatma firması sadece aydınlatma üretiyor. Türkiye’de maalesef küçük lambalar için trafo üreten firma yanına besleme nozulu da ekleyebiliyor. Uzmanlık alanlarını, üretim için, geliştirmek ve diğer firmalarla bu üretimi paylaşmaları gerekiyor.
Son olarak sizin eklemek istedikleriniz var mıdır?
Ospa her zaman gelişime önem veren bir firma ve birçok şey yıllardır Ospa’nın araştrma geliştirme planının bir parçası. BlueControl sektörle buluşalı 20 yıl oldu ama sürekli kendini geliştiren bir ürün. BlueCheck uzaktan gözetim sistemimiz ile dünyanın her yerindeki havuzlarımızı bilgisayar ekranından görüp inceleyebiliyoruz. İlgililer ise referans numarası ile telefonlarından giriş yapabiliyor. Bütün bu kademelerde biz, havuzdaki operatörler, ilgili kimse görüyor ama operasyonel müdahale kısmen edebiliyor. Ospa’nın merkezinde bütün havuzların kayıtlı olduğu bir bilgisayar, yazılım ve çok güçlü bir internet ağı bulunuyor. Herhangi bir arıza olduğunda arızanın niteliğine göre havuzlar sarı, yeşil, kırmızı gibi kodlanıyor. Bu tamamen entegre bir sistem. İnternetin, yazılımın, bilgisayarın verdiği bir sürü imkânlar var ve bunları OSPA teknik olarak havuzlarına uyguluyor.
Bir cevap yazın