“Kaplıca ve Tedavi Havuzları, Kas ve İskelet Sistemi Hastalıklarının Tedavisinde Ağrıyı Azaltıcı Etkiye Sahip”

“Kaplıca ve Tedavi Havuzları, Kas ve İskelet Sistemi Hastalıklarının Tedavisinde Ağrıyı Azaltıcı Etkiye Sahip”

Mustafa Kemal Atatürk’ün yurt içi ve yurt dışında deneyimleyip Türkiye’de hekimliğinin yapılmasını talep ettiği kaplıca tedavisi hem geleneksel hem de modern yöntemlerle sıklıkla tercih ediliyor. İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Ekoloji ve Hidroklimatoloji Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Mine Karagülle ile kaplıca ve tedavi havuzlarının kas iskelet sistemi hastalıklarının tedavisindeki etkinliğini konuştuk. Prof. Dr. Mine Karagülle “Kaplıca tedavisi, balneoterapi ve hidroklimatolojik tedaviler bilimsel anlamda uygulandıklarında insanlarda yaşam kalitesini artırıcı, hastaların tedavisine katkı sağlayıcı bir yöntemdir.” dedi.

Röportajımıza başlamadan önce sizleri tanımak isteriz. Okuyucularımız için kendinizden ve İstanbul Tıp Fakültesi’nde gerçekleştirdiğiniz çalışmalarınızın yanı sıra verdiğiniz eğitimlerinizden bahseder misiniz?

İstanbul Tıp Fakültesi Tıbbi Ekoloji ve Hidroklimatoloji ana bilim dalında 1995 yılından beri görev yapmaktayım. 2021 yılından beri ise ana bilim dalı başkanı olarak görevimi sürdürüyorum.

Fakültemiz bünyesinde öğrencilerimize Tıbbi Ekoloji ve Hidroklimatoloji derslerini veriyoruz. Ayrıca fakültemizde bulunan tedavi hizmeti birimimizde hidroterapi, balneoterapi ve peloidoterapi yaparak hastalarımıza tedavi hizmeti sunuyoruz. Aynı zamanda kaplıca hekimliği alanında bilimsel çalışmalar gerçekleştiriyor ve bu çalışmaların yayımlanması yoluyla da bilimsel etkinliğimizi sağlıyoruz. Kısacası, üniversitenin eğitim, hizmet ve araştırma alanlarında çalışmalarımızı bir arada yürütüyoruz.

Tıbbi Ekoloji ve Hidroklimatoloji ana bilim dalında, kas iskelet sistemi hastalarına yönelik tedaviler uyguluyoruz

Atatürk Yalova Kaplıcaları’nda

Tıbbi Ekoloji ve Hidroklimatoloji alanı aslında çok bilinen ve geleneksel olarak yaygın olan fakat tıbbi kullanımı ile yabancı olunan bir kavram. Öncelikle bölümün kuruluş hikâyesinden konuşarak başlamak isteriz. Tıbbi Ekoloji ve Hidroklimatoloji bölümü nasıl ve ne zaman kuruldu? Hangi hastalıklara nasıl çözümler sunuyor?

Mustafa Kemal Atatürk kaplıca hekimliğinin önemini yurt içi ve yurt dışı ziyaretlerinde gözlemlemiş ve ülkemizde akademik anlamda bir ana bilim dalı kurulmasını talep etmiştir. Bu sürecin ardından Mustafa Kemal Atatürk, kaplıca hekimliğinin bilimsel temellere oturtulması ve bu alanda bilimsel araştırmalar yapılması amacıyla Tıbbi Ekoloji ve Hidroklimatoloji ana bilim dalının kurulmasını önermiş ve bölümün kurulması 28 Kasım 1938 tarihinde gerçekleşmiştir. Bu anlamda biz de bu köklü ana bilim dalımızın bugünlere gelmesi ve yaptığımız bilimsel araştırmalarla ülkemizde bilim alanında katkı sağladığımız için mutluluk duyuyoruz.

Tıbbi Ekoloji ve Hidroklimatoloji ana bilim dalında kas iskelet sistemi hastalarına yönelik tedavi uygulanıyor. Tedavi ünitemizde havuz, iki adet küvet, su içi basınçlı masaj uygulamak için gereken ekipmanlar ve çamur tedavisi uyguladığımız peloidoterapi alanımız mevcuttur. Hastalarımızın tedavisini bir yandan ana bilim dalımızdaki tedavi ünitesinde sağlarken diğer yandan da tedavi sürecine göre hastalarımızı ülkemizde bulunan önemli sayıdaki kaplıca tesislerine rapor ve sevk yoluyla yönlendiriyoruz. Böylece fakültemize başvuran romatizmal yakınmalı hastalar tedavilerine iki farklı yolla devam etmektedir.

Birimimize başvuran hastalarımızın öncelikle tüm detaylı analizlerini yapıyor ve çeşitli tetkiklerle hastalıklarına yönelik durumları belgeleniyor. Ardından hastalarımıza uygun görülen tedavi yöntemlerini belirliyoruz. Genellikle tedaviler, kür şeklinde uygulandığı için belirli bir süreyi kapsıyor ve ardışık olarak tekrarlanıyor. Kür süresi hastalığın ve hastanın durumuna göre değişkenlik gösterse de genellikle iki hafta gibi bir süreyi kapsıyor.

Kür tedavisinin ardından hastalarımız ağrı ve fonksiyon durumlarına göre tekrar bir değerlendirme sürecinden geçiyor.  Bu da bize hastalarımızın tedavilerden ne kadar yarar gördüklerini tespit etme, tedavi öncesindeki ve sonrasındaki durumlarını karşılaştırma olanağı sağlıyor. Aynı zamanda uyguladığımız tedavi süreciyle birlikte araştırma ve yayın olanağımız da sağlanmış oluyor.

Bölümün kurucusu Prof. Dr. Nihat Reşat Belger-1938

Balneoterapi ve hidroklimalojik tedaviler, kas iskelet istemi hastalıklarında önemli ölçüde ağrıyı azaltıcı etkilere sahip

Balneoterapi ve SPA alanlarının sağlık üzerindeki etkilerine yönelik hem yurt içi hem de yurt dışında çok sayıda araştırma gerçekleştirdiniz. Bu çalışmalarınızda sizi en çok etkileyen konular hangileri oldu?

Yaptığımız çalışmalarda, balneoterapi ve hidroklimalojik tedavilerin kas iskelet istemi hastalıklarında önemli ölçüde ağrıyı azaltıcı ve giderici etkileri olduğu sonucuna ulaştık. Bu ağrı giderici etki ilk uygulamayla ortaya çıkıyor ve kürün uzun dönemde etkisine dönüşerek hastalarda 6 ay, 9 ay, 1 yıl devam eden ağrıda azalma şeklinde kendini gösteriyor. Ağrı azalmasının yanında eklemlerde oluşan şişlik ve iltihapları giderici etkiler de çok belirgin ve dikkat çekici olarak karşımıza çıkıyor. Özellikle inflamatuar romatizmal hastalıklarda uygun balneolojik tedavilerin eklem şişliğini azaltıcı, inflamasyonu giderici etkilerini görmekteyiz. Bütün bunların yanında eklem fonksiyonlarını iyileştirici etkileri de bulunuyor. Ayrıca yaptığımız çalışmalarda eklemlerini kullanmasında kısıtlılık bulunan hastaların fonksiyonlarının iyileştiği sonucuna ulaştık. Bütün bunların yanı sıra kür tedavisinin yaşam kalitesine olumlu bir etkisi olduğunu da söyleyebiliriz. Ağrıyı ve fonksiyonu ölçümlediğimiz gibi yaşam kalitesini de çeşitli ölçekler kullanarak ölçümlüyoruz ve sayısal verilerle kaydediyoruz. Kaydettiğimiz sonuçlar bize tüm hastalarımızda yaşam kalitelerinde artış olduğunu gösterdi.

Hastanın tedaviyi almadan önce çok iyi bir şekilde değerlendirilmesi, tüm analizlerin yapılması, kaplıca tedavisine gitmesinin uygunluğunun ya da uygun olmayışının değerlendirilip hangisinin hasta için daha uygun olduğu belirlenmelidir.

Türkiye’de çok sayıda termal ve mineral su kaynağı bulunmaktadır ve özellikle romatizmal hastalıkların tedavisinde uygulanan SPA terapisi ve balneoterapi geleneği hâlâ canlılığını korumaktadır. Türkiye’deki geleneksel ve modern balneoloji ve SPA terapi formlarının özellikleri nelerdir?

Sizin de belirttiğiniz gibi ülkemizde çok sayıda termal ve mineralli su kaynağı bulunuyor. Bunların bir kısmı da tesis yapılarak değerlendirilmiş durumda ve bu açıdan zengin bir ülke olduğumuzu söyleyebiliriz. Geleneksel kaplıca tedavisi olarak adlandırılan yöntem hâlâ ülkemizde geçerliliğini koruyor. Geleneksel kaplıca tedavisinde kişiler, bir hastalıkları sebebiyle çevrelerinden duydukları, fayda gördüklerini bildikleri bir kaplıcaya kendi istekleri ve olanaklarıyla giderler. Gittikleri kaplıcada belirli bir süre konaklayıp kendilerince uygun gördükleri kaplıca tedavisini uygularlar ve tekrar yaşadıkları yere dönerler.

Modern kaplıca tedavisinde tedaviyi onaylayanın, değerlendirenin ve uygun kaplıcayı önerenin sağlık kuruluşu olması gerekiyor. Hastanın tedaviyi almadan önce çok iyi bir şekilde değerlendirilmesinin, tüm analizlerin yapılmasının, kaplıca tedavisine gitmesinin uygunluğunun ya da uygun olmayışının değerlendirilip hangisinin hasta için daha uygun olduğu belirlenmelidir. Kaplıca tedavisinden önce yapılan değerlendirmelerin kaplıca kürünün bitiminde de tekrarlanması, tedavinin faydalarının ortaya konulması noktasında önemlidir. Kısacası kaplıcaya gitmeden önce bir sağlık kuruluşuna ve özellikle bu alanla ilgili tıbbi ekoloji ve hidroklimatoloji uzmanlarının bulunduğu bir merkeze başvurulması gerekir. Bizim uzmanlarımız ülkemizdeki eğitim araştırma hastanelerinde ve devlet hastanelerinde görev yapmaktadır.

Romatizmal hastalıkların tedavisinde kullanılan kaplıca tedavisi ve balneoterapinin önemi hakkında neler söylemek istersiniz? Balneoterapi ve kaplıca tedavisinin tek başına kullanımı yeterli mi? Tedavinin etkinliğini artırması için dikkat edilmesi gerekenler nelerdir?

Kaplıca tedavisi tek başına ya da diğer tedavi yöntemleriyle birlikte uygulanabilecek bir tedavi yöntemidir. Ayrıca kaplıca tedavisinin kendi içinde de birçok farklı uygulama şekilleri bulunuyor. Termal ve mineralli suyla su içi uygulamalar, beraberinde kombine edilen peloidoterapi uygulamaları, su içi egzersiz, su içi basınçlı masaj uygulamaları bu yöntemlerden bir kısmıdır ve kompleks kaplıca kürü olarak adlandırılır. Elbette ki bu uygulamalara başka yöntemler de entegre edilebilir. Kaplıca kürüne, balneoterapi, hidroterapi ve peloidoterapinin yanında egzersiz uygulamaları, masaj uygulamaları ve fiziksel rehabilitasyon uygulamaları entegre edilebilir.

İnsanlar üzerinde olumsuz iklimsel faktörlerin olmaması kaplıca kürü yapılırken göz önünde bulundurulması gereken etkenlerden biridir

Balneoterapi ve SPA terapisinin stres durumlarının yönetimine etkisi nedir? Bu noktada nasıl bir tedavi programı uygulanıyor?

Kaplıca tedavisi başlı başına hastalar üzerinde olumlu etki bırakan bir tedavi yöntemidir. Hastalar kürün başlangıcından itibaren rahatlamaya başlarlar. Çünkü suya girmenin verdiği bir relaksasyon etkisi söz konusu olur. Bu hem vücuttaki kaslarda bir gevşeme şeklinde kendini gösterir hem de kaplıca kürü sırasında hastaların ruhsal durumunda bir gevşeme sağlar. Bir kaplıca kürü düzenlendiğinde hasta olumsuz etkilerin bulunduğu yaşam alanlarından uzaklaşır. Kaplıca bölgesinin iklimsel özellikleri de kişilerin ruhsal durumlarında önemli etkiler gösterir. Yaşanılan iklimsel ortamdan farklı bir iklimsel bölgeye gidilmesi olumlu etkiyi kolaylaştırır. Kaplıca bölgeleri genellikle ılıman ve yatıştırıcı iklime sahip bölgelerdir. İnsanlar üzerinde olumsuz iklimsel faktörlerin olmaması kaplıca kürü yapılırken göz önünde bulundurulması gereken etkenlerden biridir. Çok eski yıllarda kaplıca tedavisinin ruhsal durum üzerinde olumlu etkileri bilindiği için bu alanda çalışmalar yapılmıştır.

Balneoterapi ve SPA uygulamaları konusunda yeterli bilincin oluştuğunu düşünüyor musunuz? Tedavi yöntemlerinde doğru bilinen yanlışlar nelerdir?

Balneoterapi ve SPA uygulamaları konusunda yeterli bilincin oluşması için biz üniversite olarak gereken çalışmaları yürütüyoruz. Tıp alanında araştırmalar ve bu araştırmaların yararlı sonuçlarının yayınlanmasıyla tıp camiasına duyurulması söz konusu. Bunun dışında kongreler, bilimsel aktiviteler, sempozyumlar yoluyla da bilincin artırılması mümkün.

Doğru analiz ve değerlendirme yapılıp uygun kaplıca ve balneolojik tedavi yapıldığında sonuç son derece faydalı olacaktır

Kaplıca kür tedavilerinden istenilen performansı almak için hangi noktalara dikkat edilmeli? Rahatsızlıklara çözüm sunabilmesi için tekrarın önemi nedir?

Etkili bir tedavi yapabilmek için hastanın tedavi öncesinde doğru bir şekilde değerlendirilmesi oldukça önemlidir. Doğru analiz ve değerlendirme yapılıp uygun kaplıca ve balneolojik tedavi uygulandığında sonuç bunlarla bağlantılı olarak son derece faydalı olacaktır. Ayrıca kaplıca kürlerinin tekrarlanmasının, hastaların ağrı ve yaşam kalitelerine olan olumlu katkısı yapılan araştırmalarla kesinleşmiştir. Kaplıca kürünü tekrarlayan hastalarla tek kür alan hastaların sonuçları birbiriyle karşılaştırıldığında düzenli tedavi alan hastaların yaşam kaliteleri ve fonksiyonlarının daha iyi olduğu kanıtlanmıştır.

Ana bilim dalımızdaki tedavi ünitemizde su içi basınçlı masaj tedavisi uygulayarak hastalarımıza katkı sağlıyoruz

Jakuzi sistemleri de sağlık için kullanılan SPA alanlarından birini oluşturuyor. Masaj küvetleri olarak da anılan jakuzilerin eklem, romatizma ve kas ağrıları için önemi nedir? Bu noktada nasıl bir çalışma yöntemi uyguluyorsunuz?

Suyun girdaplanması şeklinde vücuda uygulanan jakuzi sistemleriyle yapılan uygulamalar, uygulandıkları bölgede ya da tüm vücutta kan akımı artışını sağlar. Bu da mevcut ağrıların giderilmesini, ağrı oluşturan maddelerin vücuttan uzaklaştırılmasını, masaj etkisi yoluyla kasların gevşemesini sağlarken kas iskelet sistemi hastalıklarında ağrı giderici, kasları gevşetici ve fonksiyonları iyileştirici anlamda yararlı bir etkiye sahiptir. Biz de ana bilim dalımızdaki tedavi ünitemizde su içi basınçlı masaj tedavisi uygulayarak hastalarımıza bu anlamda katkı sağlıyoruz.

Son olarak neler eklemek istersiniz?

Kaplıca tedavisi, balneolojik ve hidroklimatolojik tedaviler bilimsel anlamda uygulandıklarında insanlarda yaşam kalitesini artırıcı, hastaların tedavisine katkı sağlayıcı bir yöntemdir. Ayrıca ilaç dışı bir yöntem olması sebebiyle hastaların ilaç kullanımlarında azalma sağlar. İlaçların sebep olduğu yan etkilerin olmaması sebebiyle tercih edilmesi gereken ve çok yararlı bir yöntemdir. Özellikle de ileri yaşta çoklu hastalığa sahip ve çoklu ilaç kullanan bireylerde kaplıca tedavisi ilaç dışı, yan etkisi olmayan bir yöntem olarak çok değerlidir.