YAZ SICAKLARINDA ÇOCUK SAĞLIĞI

YAZ SICAKLARINDA ÇOCUK SAĞLIĞI

yaz-sicaklarinda-cocuk-sagligi-1

Çocuklar için yaz demek, pek tabii ki havuz, deniz, güneş, park, bahçe ve sokak; yani bol bol açık hava demek. Anneler için ise çocuk sağlığı için onları korumak demek. Çocuklar yazın ve açık havanın keyfini çıkara dursunlar, sizin yaz aylarında onları bekleyen tehlikelere karşı dikkatli ve hazırlıklı olmanız gerek. Güneş yanıklarından böcek sokmalarına, ishalden isiliğe kadar beklenmedik pek çok durumla karşılaşabilirsiniz.

GÜNEŞTEN KORUNMA

Altı aydan küçük çocuklar güneşin şiddetli olduğu saatlerde (güneşin en şiddetli ve ışınların en tehlikeli olduğu saatler 11.00 ile 16.00 arasıdır) güneş ışığına maruz bırakılmamalıdır.

Daha büyük çocuklara ise güneşe çıkmadan en az 20 dakika önce güneş koruyucu faktörü (SPF) 30’dan yüksek olan (açık tenli çocuklar ve bebekler için koruma faktörü 50 nin üzerinde olmalı) koruyucu losyon sürülmelidir. Losyon 3-4 saat ara ile tekrar edilmelidir. Bu koruyucu kremler, bebeklerin ağzına ve gözüne kesinlikle bulaşmamalı, bulaştığı durumda ise bol suyla yıkanmalıdır.

Güneş altında tüm çocuklara gözleri ve yüzü korumak için siperliği olan şapka takılmalıdır. Vücudunun üst kısmı giyinik olmalı ve bu giysi suda dahi çıkarılmamalıdır.

Güneş ışınlarının %80’i bulut tabakasını aşar. Bu nedenle hava bulutlu bile olsa koruma gerekir.

Su ve kum yansıma ile ışığın şiddetini artırır. Çocuğunuz gölgede bile olsa kum ve denizden/ havuzdan yansıyan ışınlarla yanabileceğini unutmayın.

Kesinlikle unutulmamalıdır ki; çocukluk yıllarında geçirilen oldukça hafif görünüşlü yanmalar bile ileride oluşabilecek deri kanserleri ve cilt yaşlanması ile ilişkilidir.

Güneşten koruyucu krem seçerken nelere dikkat edilmeli?

Koruma faktörlü kremlerin etiketlerinde 2’den 20’ye kadar (nadiren 50’ye kadar) içerdiği koruma faktörü sayısı yazar. Çocuklara en az 15 faktör tavsiye edilir. Hassas cildi olanlar ise 30 faktörü seçmelidir. Bronzlaşma için önerilen ürünler kullanılmamalıdır.

Tüm ürünler alerji yapabilir. Bu nedenle kullanmadan önce mutlaka kendiniz test edin. Kremi çocuğunuzun kolunun iç yüzünde küçük bir alana ürünü sürün ve bölgeyi kapatın. 24 saat sonra açıp 15 dakika süre ile güneşe tutun, şişme ve kızarıklık olmaz ise kullandığınız ürün sağlıklıdır.

Suya dayanıklı veya su geçirmeyen ürünler kullanın. Hem UVB hem de UVA filtreli ürünler seçin.

Çocuklar çok az sıvı kaybetseler bile kendilerini halsiz hissederler. Çocuğunuzun sıvı ihtiyacının karşılanamaması halinde durum çok ciddi boyutlara ulaşabileceğinden, az da olsa mutlaka sıvı verilmesi gerekir. Eğer sıvı kaybı ağızdan karşılanamıyorsa ve dehidratasyon bulguları görülüyorsa çocuğunuza hastanede damar yoluyla sıvı verilmesi gerekir.

yaz-sicaklarinda-cocuk-sagligi-2

KUSMA VE İSHAL

Kusma ve ishal sık görülen çocukluk çağı hastalıklarındandır. Bozulmuş veya mikroplarla enfekte olmuş gıdaların veya suların içilmesi ile olan besin zehirlenmeleri de sıklıkla kusma ile başlar ve ishalle devam eder. Besin zehirlenmeleri dışında olan ishal ve kusmaların en önemli nedeni virüslerle olan bağırsak enfeksiyonudur.

Yaz ishali en çok 0-5 yaş arası küçük çocukları tehdit ediyor…
Yazın ishale yol açan nedenlerin başında enfeksiyonlar gelmektedir. Yazın ishal yapan mikroplar; virüsler, bakteriler ve parazitlerdir. Bu mikropların bir kısmı yaz-kış ishal yapabilmekte iken; bir kısmı kış aylarını bir kısmı ise yaz aylarını tercih etmektedir. İshaller en sık 0-5 yaş grubunda görülmekte olup, gelişmekte olan ülkelerde ilk 2 yaştaki ölüm nedenlerinin başında gelmektedir.

Hafif ishal vakalarında tedavi evde yapılır. Anne sütü alan bebeklerde emzirmeye devam edilir. Anne sütü almayan 6 aylıktan büyük bebek ve çocuklara alışık oldukları sıvı gıdaların yanı sıra; pirinç lapası, muz, elma püresi, yoğurt, ayran gibi gıdalar verilir. İshal geçene kadar lifli ve yağlı gıdalardan uzak durulur. Öğün aralarında su verilmesi önerilir.

Orta ağırlıkta ishal vakalarında hastanede ağız yolu ile sıvı tedavisine başlanır (elektrolit solüsyonları). Tedaviye yanıt iyi ise 4-6 saat sonra beslenme başlanır ve hasta eve gönderilir. Kusma olursa tedaviye ara verilip tekrar denenir, aşırı kusma ve genel durumda bozulma durumunda damar yolu ile sıvı tedavisine geçilmesi gerekebilir.

İshal ve kusmada en önemli konu çocuğun sıvı ihtiyacının karşılanmasıdır. Sıvı kaybı dışında hayati tehlike olmayacaktır. Hastalığın başlangıcından, yani ilk kusmadan hemen sonra çocuğunuzu yemeğe zorlamadan şekerli ve tuzlu (ağızdan sıvı tozları) su hazırlayıp vermeye başlamanız uygun olacaktır.

Ağır ishal vakalarında hastaya hastaneye yatırılarak damar yolu ile sıvı tedavisi uygulanır. Dışkıda kan ve iltihap hücreleri varlığında veya ishalin 7 günde düzelmemesi durumunda dışkı kültürü alınmalı ve gerekiyorsa antibiyotik tedavisi başlanmalıdır.

İshalde kaka kültürü alınmadan ve neden ortaya konmadan antibiyotik ve ishal durdurucu ilaçların verilmesi kesinlikle sakıncalıdır. Bu yaklaşım çocuğunuzun ileride sık ishal olmasına veya bağırsak sisteminin düzensizleşmesine neden olacaktır.

Havuzlar, çocukların göz iltihaplanmalarına ya da idrar yolu enfeksiyonlarına yakalanmalarına yol açabiliyor sıklıkla. Havuzun doğru şekilde dezenfekte edilmesi bu nedenle de çok önemli. Sudaki bakteriler pek çok hastalığın yayılmasını kolaylaştırıyorlar. Cilt hastalıkları ve bazı alerjiler de bunlar arasında. Çocuğunuzu yakından takip edin ve ilk belirtide müdahalede bulunun.

GÖZ İLTİHAPLANMALARI

Çocuğunuzun gözlerinin beyazında kırmızılık görüyorsanız, büyük olasılıkla bu “konjonktivit” denen göz iltihabıdır. Bu kırmızılık tahriş, alerjik reaksiyon ya da daha ciddi bir hastalık belirtisi de olabilir ama nedeni çoğunlukla “konjonktivit”dir. Konjonktivitte gözlerde yanma, yaşarma veya akıntı da olabilir.

Gözlerde kırmızılık varsa çocuğunuzu bir doktora götürmelisiniz. Hiçbir zaman daha önce açılmış ya da başkasının daha önce kullandığı göz ilaçlarını çocuğunuzda kullanmayınız.

Konjonktivite genellikle virüsler, bazen de bakteriler neden olur. Tedavisinde antibiyotik ilaçlı göz damlaları kullanılmalıdır. Tedaviye yanıt alana kadar çocuğunuzun gözleriyle doğrudan temas etmeyin. Bulaşıcılığı yüksek olan bir enfeksiyon olduğundan ellerin çok dikkatli yıkanması gerekir.

İDRAR YOLLARI ENFEKSİYONLARI

İdrar yolları enfeksiyonları küçük çocuklarda, özellikle de kızlarda oldukça sık görülür. Genellikle bakterilerle oluşur.

Enfeksiyonun tutulum yerine göre değişik isim alır. En sık enfeksiyon olan bölge idrar kesesidir ve iltihabına sistit denir. Genellikle bakterilerin idrar kesesine gaita yoluyla bulaşmalarıyla oluşur. Kızlarda çok daha fazladır çünkü üretra denen ve idrar kesesinden sonra gelen tüp kızlarda daha kısadır. Sistitin belirtileri alt karın ağrısı, hassasiyet, idrar yapılırken sancı, sık idrara çıkma, kanlı idrar ve ateştir.

İdrar yolları enfeksiyonları en kısa zamanda antibiyotik tedavisi gerektirdiğinden yukarıdaki şikayetleri olan çocuklara idrar tahlili ve kültürü yapılmalıdır. Enfeksiyonun şiddetine ve tutulum yerine göre ek testler gerekebilir.

yaz-sicaklarinda-cocuk-sagligi-3

Çok sıcak günler, terlemeyi zorlaştıran nemli hava, güneş ışınlarının en etkili olduğu öğle saatleri, rüzgarsız günler güneş çarpması riskini artırmaktadır. Çocuğunuzda yazın dışarıda oynadıktan sonra; deride solukluk, baş dönmesi, 38-40 derece ateş, zayıf nabız, terleme varsa güneş çarpmasından şüphelenmelisiniz. Eğer; havale, solunumda düzensizlik, 45 derece üzerinde ateş, deride kızarıklık gibi belirtiler varsa sıcak koması söz konusudur.

İSİLİK

İsilik; kaşıntılı, deriden hafif kabarık ve pembemsi deri döküntüsü ile karakterizedir. Çocuklarda daha sık görülür. Ter bezlerinin tıkanması sonucu oluşur. Sıcak ve nemli hava döküntülerin artmasına yol açar. Kaşıntı sonucunda deride tahribat oluşursa enfeksiyon da tabloya eklenebilir. Önlemek için sık banyo yapılması, pamuklu giysiler giyilmesi ve derinin mümkün olduğunca hava alması gerekir. Ağır tablolarda doktor tavsiyesine göre ilaç kullanılabilir.

BURUN KANAMASI

Güneşe ve sıcağa bağlı bir burun kanamasıysa, acil müdahale olarak soğuk su kompresi yapılmalıdır. Genellikle burnu kanayan çocuklara kafasını geri atması söylenir, bu yanlış bir uygulamadır, aksine, kafasını öne doğru eğmelidir. Burun kanatlarına mekanik baskı uygulamak gerekir. Kanama durmazsa, hastanede burun tamponu konmalıdır.

BÖCEK SOKMALARI

Yazın mutlaka sineksavar kullanmak gerekir. Kapalı alanda, sprey şeklindeki böcek öldürücü kimyasalların kullanılması küçük bebekler için zararlı olabilir.

Özellikle bebekleri korumak için vücuda sürülen sineksavarlar değil, fişe takılan sineksavarlar kullanılmalıdır. Bebeklerin kollarını ve bacaklarını koruyan giysiler tercih edilmelidir. 3Böcek sokmalarına karşı önlem almak için pencereler ince tül storlarla kaplanabilir, yine çocuk beşikleri cibinlik denen tülle korunabilir.

Böcek, sinek ve arı sokmaları karşısında, ısırılan yere hemen karbonatlı su ya da kaşıntıyı kesen losyon sürülmelidir. Soğuk kompres ve buz da uygulanabilir. İğne varsa cımbızla çekerek değil, bıçak sırtı ile sıyırarak uzaklaştırmaya çalışın.

Eğer çok şiddetli kaşıntı varsa yüzde 1’lik kortizonlu krem kullanılabilir; ağızdan şurup da verilebilir. Kaşıntıyı azaltmak için on saniye parmakla baskı uygulanabilir. Ağrı varsa ağrı kesici şurup da alınabilir.

Arı sokmasında nadiren anafilaksi adı verilen şok tablosu gelişebilir ve acil müdahale gerektirir.

Besin zehirlenmelerinin önüne geçebilmek için besinlerin korunması ve doğru saklanması da büyük önem taşıyor. Buna göre yiyeceklerin buzdolabının dışında bırakılmaması son derece önemli. Besinler sıcakta daha kolay bozulduğundan, özellikle süt ve yoğurt gibi gıdaların günlük olarak ya da buzdolabında saklanarak kısa sürede tüketilmesine dikkat edilmeli.

yaz-sicaklarinda-cocuk-sagligi-4

ÇOCUKLAR YAZ AYLARINDA NASIL BESLENMELİ?

Yaz aylarında çocuklar daha hareketli ve aktif olsalar da, yakın zamanda yapılan bir çalışmaya göre yaz tatillerinde çocukların daha çok kilo aldıkları ortaya çıktı. Düzenli beslenmelerini sağlamak, fiziksel aktiviteyi artırmak, ilgi duydukları bir spor dalına yönlendirmek kilo kontrolündeki ilk adımlar olacaktır. Yüzme ve yelken gibi yaz sporları çocukların sosyal gelişimi için de uygundur.

Sıcak yaz günlerinde çocuk beslenmesinde dikkat edilmesi gereken ilk nokta su tüketimidir. Çocuğunuzun gün boyunca yeterli sıvı ihtiyacının karşılanmasına dikkat etmelisiniz. Beş yaşından büyük çocukların günde ortalama 8-12 bardak su tüketmesi gerekir.

Dikkat edilmesi gereken ikinci konu, günlük enerji ve besin öğesi ihtiyacını mevcut beslenme programı ile karşılayıp karşılayamamasıdır. İhtiyaçların karşılanamaması durumunda beslenme yetersizlikleri ve bunlara bağlı hastalıklar ile karşılaşılabilir.

Bu dönemde çocukların büyüme ve gelişmelerini olumsuz etkileyebilecek vitamin ve mineral eksikliğine yol açmaması, demir eksikliğine bağlı kansızlığın ve özellikle lifli gıdaların yetersiz tüketilmesine bağlı kabızlığın gelişmemesi için çocuklara sunulan öğünlerin çok özenli hazırlanması gerekir.

Kalsiyum (800 mg/gün), demir (10 mg/gün), çinko (10 mg/gün), A vitamini (500 mg/gün), C vitamini (45 mg/gün) alımına dikkat etmek gerekir. İyi bir kalsiyum kaynağı olan inek sütünün aşırı tüketilmesi kansızlığa ve diğer besinlerin yetersiz tüketilmesine neden olur, 400 ml den fazla tüketilmesi önerilmemektedir. İki yaşından sonra
yarım yağlı sütler kullanılabilir.

Demirden zengin besinler arasında yağsız kırmızı et, yumurta sarısı, demirle zenginleştirilmiş tahıllar, koyu yeşil yapraklı sebzeler, kurutulmuş meyveler, C vitamininden zengin besinler olarak turunçgiller, çilek, kivi, nektar, şeftali, ahududu, brokoli, domates sayılabilir.

Özellikle bu besinlerle zenginleştirilmiş sağlıklı ara öğünler için liften zengin ekmeklerle hazırlanmış küçük sandviçler, küçük peynir dilimleri, yoğurt, taze meyvelerden hazırlanan meyve salataları, meyve suları ve hazırlanma-pastörizasyon ve saklanma koşullarına dikkat edilmek şartı ile özellikle yaz aylarında çocukların çok sevdikleri dondurma düşünülebilir.

Aşırı sıcak havalarda çocuklarda iştahsızlık durumu da gözlenebilir. Bu durumda da az ve sık beslenmesine dikkat etmeli, iştahı açık olduğu dönemde de kilo kaybetmemesi için biraz fazla beslenmesi sağlanmalıdır.

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Required fields are marked *

*


bir + = sekiz