Kapalı Mekan Havuz

Kapalı Mekan Havuz

KAPALI HAVUZLARDA 

POTANSİYEL SORUNLAR

kapali-havuzlarda-potansiyel-sorunlar-1

Kapalı mekân havuz inşa ettiren apartman ve ev sahipleri, bu havuzlarda nem sorunu oluştuğunda genellikle hiddete kapılarak suçu havuz inşaatını üstlenenlere veya tasarımı yapanlara atarlar. Dectron International firmasının Rosswel-Georgia ofisi Sertifikalı Havuz Operatörü ve yeni ürün geliştirme mühendisi olan James Hogan, “Havuz inşaatını gerçekleştirenler aslında o havuzların işlev kaybının asıl sorumlusu olmasalar da, genelde günün sonunda suçlanan kişi oluyorlar” diyor.

Elbette bu sorun söz konusu olduğunda suçun bir kısmı kapalı mekân havuz yapılarına pek aşina olmayan inşaatçılarda olabilir ancak genelde projede ters giden bir şeyler varsa tek suçlanacaklar inşaatçılar değildir. Mimarların, makine mühendislerinin ve ev sahiplerinin de sorumluluğu paylaşmaları gerekir.

Hogan, “Bu aşırı nem sorunları genellikle havuz yapı malzemesi seçimi, yapı tasarım teknikleri ve/veya tasarım/inşaat ve kurulum hatalarından kaynakladır,” diyor ve ekliyor: “Dolayısıyla havuz inşaatını yapanların 4 temel kapalı mekân havuz prensibini -yani mimariyi, hava sirkülasyonunu, mekanik ekipmanları ve su kimyasını- iyi kavraması gereklidir. Bu prensipler kapalı mekân havuz ortamında birbiriyle uyum içinde ve birbirine bağlı bir biçimde çalışırlar. Prensiplerin birindeki hata, tüm diğer noktaları da etkiler ve tüm projeye yayılır. Havuz inşa edenler ve ettirenler tasarımdan inşaat ve uygulama sürecine dek tüm kapalı havuz projesini, her projede yeniden ve yeniden dikkatle takip etmelidirler.”

MİMARİ VE İNŞAAT

Tim O’Neil, Chicago’nun Arlington Heights bölgesinde hizmet veren Downes Swimming Pool Co firmasının operasyon müdürü ve inşaat mühendisi. O’Neil ve ekibi her yıl, her biri konutsal amaçlı ve titizlikle hazırlanmış ortalama 2 kapalı havuz inşaatı gerçekleştiriyor. O’Neil ve ekibinin projelerinde nem sorunu pek yaşanmasa da sorun çözmek için çağırıldıkları hotel havuzları dolayısıyla bu probleme oldukça aşinalar.

O’Neil, “Bir otelden veya benzeri bir müşteriden çağrı aldığımda genelde öfkeden çileden çıkmış vaziyette oluyorlar,” diyor ve ekliyor: “Gidip baktığımda yanlış mühendislik uygulamaları, kurulum hataları ve kolaya kaçılan işler beni hayrete düşürüyor. Sonuçta karşımdaki manzara zehirli, rutubetli, küflü ve çürümüş bir havuz oluyor. Bunun sebebiyse havuz inşa edilirken kuralları uygulamak yerine kolaya kaçılması. Havuzun altın trabzanlarına 100.000 Dolar harcamaya çekinmeyen insanlar havuzun içine 10.000 Dolar ekstra masraf yapmaktan kaçınıyorlar.”

Germantown Wisconsin’de nemden arındırma sistemleri imal eden Desert Aire firmasının başkanı Keith Coursin’e göre bu problemlerin temelinde kapalı havuz inşaatına çok aşina olmayan makine mühendisleri ve mimarlar yatıyor. Coursin “Benim gördüğüm kadarıyla mimarların ve makine mühendislerinin çoğu, yaşam alanı tasarlamakta. Dolayısıyla herkes normal yaşam ortamını düşünerek tasarım yapıyor ve kapalı havuzlardaki akuatik ortamın yıl boyunca 29 santigratta bulunan ve 15,5 santigrat yoğunlaşma noktasına sahip bir ortam olduğunu tamamen unutuyor,” diyor. “Her zaman müşterilerime kapalı bir havuzun Ağustos’un en sıcak günleri gibi olduğunu hatırlatıyorum. Son derece sıcak ve nemli bir ortam söz konusu. İç mekânınız bu olduğunda, şartlarınız bu olduğunda, yapı malzemesi seçerken neleri dikkate alırsınız?”

Yanlış tercih yapılan alanlardan birisi buhar bariyerleri. Buhar bariyerleri bazen yanlış kuruluyor, bazen de hiç kurulmuyor. Folyo kaplama veya plastik püskürtme yöntemiyle hazırlanmış plastik bir katman veya buhara dayanıklı boya kaplamalı buhar bariyerleri havuz odasını bir zarf gibi kapatmalı ve ahşap doğramaları çürütebilen, metalleri korozyona uğratabilen veya sıvanın dökülmesine yol açan buharlaşmayı engelleyebilmelidir.

O’Neil “Çok ağır bir polietilen katman istersiniz. Edinebileceğiniz en ağır plastik zırhı elde etmek istersiniz,” diyor ve ekliyor: “Ve elbette bu buhar bariyerinin aplikasyonu da son derece önemlidir. Aplikasyonda zımba tabancası kullanırsanız, plastiğin her yerine delik açarsınız. Kullanmanız gereken şey elle sürülen çatı izolasyon çivisi gibi malzemelerdir, çünkü böylece plastiğe delik açmamış olursunuz. İyi ve kalın bir polietilen kaplama ucuza gelmez, ama sorun şu ki bunun önemini genelde çok sonradan anlarsınız değil mi?”

O’Neil, buhar bariyerlerinin üzerine uygulanacak malzeme için de suya dayanıklı olan ve iyi bir buhar bariyeri üzerine uygulandığında nem kaynaklı bozulmaların pek çoğunu ortadan kaldıran sedir kaplama taraftarı. Ancak ne yazık ki her projede bu standartlar tutturulamıyor.

Coursin, “Standart alçıpan kullanan insanlar görüyoruz,” diyor ve ekliyor: “Eğer alçıpan kullanacaksanız yağ bazlı katkı maddesi barındıran bir yeşil tahta kullanmalısınız ki nemle sarmalanan o ortama dayanabilsin.”

kapali-havuzlarda-potansiyel-sorunlar-2

Pek çok kapalı havuz odasında pencereler bulunur ve Coursin’e göre havuzun zorlu koşullarına dayanacak pencere tipini seçmek son derece önemlidir. “Keşke kapalı havuz uygulamalarında gördüğüm her tek panelli pencere için kenara 1 Dolar koyabilseydim, şimdi zengin olurdum,” diyor Coursin. “Havuzda yoğunlaşma noktasına mutlaka ulaşılacaktır ve su buharının yoğunlaşması meydana gelecektir. Yoğunlaşmanın ahşap çerçevelere işlediği çalışma sahalarına şahit oldum ki söz konusu çerçeveler de mühürlenmemişti. Resmen camla çerçeveyi bir araya getirip sadece macunlamışlardı.” Pencereler mutlak çift katlı veya üç katlı olmalı ki yoğunlaşma azaltılabilsin. 

PENCERELER

Pek çok kapalı havuz odasında pencereler bulunur ve Coursin’e göre havuzun zorlu koşullarına dayanacak pencere tipini seçmek son derece önemlidir. “Keşke kapalı havuz uygulamalarında gördüğüm her tek panelli pencere için kenara 1 Dolar koyabilseydim, şimdi zengin olurdum,” diyor Coursin. “Havuzda yoğunlaşma noktasına mutlaka ulaşılacaktır ve su buharının yoğunlaşması meydana gelecektir. Yoğunlaşmanın ahşap çerçevelere işlediği çalışma sahalarına şahit oldum ki söz konusu çerçeveler de mühürlenmemişti. Resmen camla çerçeveyi bir araya getirip sadece macunlamışlardı.”

Pencereler mutlak çift katlı veya üç katlı olmalı ki yoğunlaşma azaltılabilsin. Daha ucuz bir pencere koyalım olsun bitsin diyorsanız havuzdaki hava sirkülasyonunu çok yakından izlemek zorunda kalırsınız.

HAVA HAREKETLİLİĞİ

İyi tasarlanmış ve doğru bir biçimde inşa edilmiş havuz ortamı sağlamanın en kritik ikinci faktörü, büyük nemden arındırma sistemleri sayesinde gerçekleştirilen hava sirkülasyon işlemleridir. Bu sistemler aşırı güçlü iklimlendirme cihazlarına benzer ama tek farkları soğuk hava üflemek yerine ılık ve kuru hava üflerler. Bu sayede ortamdaki nem arındırılır.

Ancak nemden arındırılan hava eğer doğru yerlere üflenmiyorsa, bu sistemler tek başlarına kötü hava kalitesini ve etraftaki fiziksel ortama verilen hasarı ortadan kaldırmaya yetmeyeceklerdir.

Coursin “Bana göre gerçek anlamda anahtar nokta burada yatıyor,” diyor ve ekliyor: “Nemden arındırma cihazlarından gelecek ılık ve kuru havaya en çok ihtiyaç duyacak bölge elbette pencerelerdir. Pencereler bir kapalı havuz ortamına koyabileceğiniz tüm yapı malzemeleri içinde açık ara en zayıf halka durumundadırlar. Dolayısıyla hava dağıtım ağınızı, dış pencereye doğrudan nemden arındırılmış hava vuracak şekilde tasarlamalısınız. Tamamen camdan yapılma duvarları olan bir kapalı havuz ortamından bahsediyorsanız bu elbette oldukça zorlayıcı olabilir. Ancak sadece tek bir duvar söz konusuysa elbette bu cam duvara doğrudan hava üfleyecek bir tasarım yapabilirsiniz.”

Havayı ihtiyaç duyulduğu alana yönlendirmek, özellikle de soğuk iklimlerde son derece önemlidir, zira dış ortam sıcaklığı düşük olduğundan, eğer kuru ve ılık hava sirkülasyonu içeride verimli bir şekilde sağlanamazsa pencere ve duvarlardaki ısı genellikle 13-15 santigrat olan yoğunlaşma sıcaklığının altına düşebilir. Yüksek neme sahip odalarda yoğunlaşma noktası da yüksektir ve havadaki nem suya dönüşür. Hogan’a göre bu tip alanlarda yüzeyi sıcak tutmak, yoğunlaşmayı azaltmak açısından önemlidir.

Hogan bu konuda “Difüzörler keskin açılarla havayı yüzeylere yansıtacak şekilde düzenlenmelidir ve duvar/cam gibi yüzeylere yakın bulundurulmalıdır,” diyor ve ekliyor: “Nemden arındırılmış havayı doğrudan cama veya duvara verirseniz geri yansıyacağı için işe yaramaz. Bunun yerine keskin açılarla duvara veya cama verilen hava, yüzeyde yayılı kalır. Hava dağıtım sistemi, havuz yüzeyi boyunca dakikada 3 ila 15 metrelik bir hava akışı sağlamalıdır, ancak havayı yine drekt olarak havuz yüzeyine vermemelidir. Bu yüzeydeki suyu ısıtıp buharlaşmayı artıracağı için verimliliği düşürür.”

Hava akışı denkleminin diğer tarafındaysa, geri dönen soğuk ve nemli hava bulunur ve bu noktada kanal sistemini kurgulamanın birkaç yolu vardır.

Coursin “Yıllar boyunca standart yöntem bize sıcak ve nemli havanın yükseldiğini dolayısıyla da sistemde geri dönen havanın tavan seviyesinde tutulması gerektiğini söyledi,” diyor ve ekliyor: “Oysa mühendislik camiasındaki yeni tartışmalar, geri dönen havanın bir bölümünün havuz yüzey seviyesine yöneltilmesi gerektiğini zira bu sayede havuz üzerinde kimyasal reaksiyonla oluşmuş gazların ortamdan uzaklaştırılabileceğini önermektedir.”

Kapalı mekan havuz inşaatının pek çok safhası gibi, kanal tasarımları ve sistemleri de çoğunlukla göz ardı edilmektedir. Oysa bu düşüncesizlik, bazen çok büyük problemlere yol açabiliyor. O’Neil, kimi uygulamalarda geri dönen hava için tasarlanan kanalların zemine yakın konumlandırıldığını (nemli havadan uzağa) ve hatta difüzerlerin tavana yakın konumlandırılarak havayı dış duvarlara yansıtmak yerine doğrudan havuz yüzeyine yansıttığını belirtiyor. “Bu oldukça aptalca,” diyen O’Neil şöyle devam ediyor: “Nemden arındırılmış kuru havayı alıp, havuzun yüzeyine yansıtıyorlar. Ne olmasını bekliyorlar ki? Elbette suyu gayet güzel bir biçimde buharlaştırmış oluyorlar.”

Hogan, en iyi hava akışı tasarımlarının aslında uygun hava dağıtım modelini tespit etmeye yarayan bilgisayarlı akışkan dinamiği (CFD) kullanılarak daha inşaat başlamadan oluşturulması gerektiğini söylüyor.

kapali-havuzlarda-potansiyel-sorunlar-3

Pencereler bir kapalı havuz ortamına koyabileceğiniz tüm yapı malzemeleri içinde açık ara en zayıf halka durumundadırlar. Dolayısıyla hava dağıtım ağınızı buna göre ayarlamalısınız.

EKİPMAN

İnşaatçıların, makine mühendislerinin ve mimarların malzeme seçimindeki titiz çalışmaları, akışkan dinamiği değerlendirmeleri ve kanal konumlandırma çalışmaları bile eğer doğru nemden arındırma sistemi seçilmemişse potansiyel problemleri engellemeye yetmez. Bunun için Hogan’a göre havuz odasının büyüklüğünü, dış ortam sıcaklığını ve odadaki malzemeleri dikkatlice gözden geçirmeniz gereklidir. Ama bu da yetmez. Ayrıca konut sahiplerinin havuz odasını nasıl kullanmayı planladıklarını da bilmeniz gerekir. Klimayı nereye koyacaklar? Peki ya su tesisatı? Hogan, bu iki önemli kriterin nemden arındırma sisteminin ebatları ve gücünü belirlemede son derece kritik faktörler olduğunu ve bu kararlar bir kez alındığında değiştirmenin oldukça zor olduğunu belirtiyor.

Hogan, “Nemden arındırma sistemi boyutları, konut sahibinin havuz kullanım planına göre oldukça değişkenlik gösterir,” diyor ve ekliyor: “Genel tasarımda hava ve su sıcaklığı arasında 1 santigratlık bir fark (27,7 ila 26,6 derece) olur. Bu standarttan sapan kullanıcı tercihleri, mesela 23,8 derece hava sıcaklığı ve 32,2 derece su sıcaklığı gibi, buharlaşma oranını ciddi ölçüde etkileyecek ve nemden arındırma sistem ölçeklendirmesi değişecektir. Neyse ki tasarım aşamasında bu değişiklikler kolaylıkla ayarlanabilir. Ancak ev sahibi, ekipmanı sipariş ettiğinde hava ve su sıcaklığı ayarlarının birbirine bağlı olarak yapılandırıldığını mutlaka bilmelidir.”

Ekipman ölçüsü, müşterilerin kullanımı ve malzeme seçimi arasındaki bu ilişki, üretici ve yerel satış temsilcilerinin henüz ilk kapalı havuz planlama aşamasında olaya dahil olması gerektiğini vurgulamaktadır.

kapali-havuzlarda-potansiyel-sorunlar-4

Kapalı mekan havuz inşaatının pek çok safhası gibi, kanal tasarımları ve sistemleri de çoğunlukla göz ardı edilmektedir. Oysa bu düşüncesizlik, bazen çok büyük problemlere yol açabiliyor.

KİMYA ÖNEMLİDİR

Kapalı mekân havuz yapbozunun son parçası ise havuz suyu kimyasıdır. Bu her ne kadar yapbozun en basit parçası olsa da tıpkı diğer parçalar gibi gereken ilgi gösterilmediğinde tüm proje bundan zarar görür.

Hogan, havuz kimyasallarının makine dairesinden uzakta tutulmasının (sık yapılan bir hata) veya ekipmanlar zarar görmesin diye havalandırılmayan bir ortamda tutulmasının önemine dikkat çekiyor. “Havuzu inşa eden, havuzun sahibi veya projedeki diğer kişiler satış sonrasında mutlaka DPD veya FAS-DPD havuz suyu test kiti kullanarak klor seviyesini mutlaka ölçmelidir,” diyor ve şöyle devam ediyor: “Havuzu inşa eden üstlenici havuz suyu kimyasının yanında filtreler, kemerler ve hava akışı gibi mekanik sistemdeki hayati belirtileri düzenli olarak ölçümleyen bir bakım takvimi hazırlamalıdır. Elbette herkes sertifikalı bir havuz operatörü olmak zorunda değil. Ama havuz kimyasına mutlaka özen göstermelisiniz. Havuzunuzdaki mekanik aksamın ömrünü uzatmak için ulusal standartlara uyum sağlamak ve sertifikalı havuz operatörleri el kitabını takip etmek en basit yöntemdir. Kapalı mekân havuzlarda bina kılıfı, mekanik ekipmanlar, su kimyası ve hava dağıtımı bir arada çalışan ve bir havuzun kullanıcılar için sağlıklı bir ortam olmasını ve düzgün çalışmasını sağlayan ana unsurlardır.”

Bu unsurlar arasındaki etkileşimli yapı ve ilişkiler detaylar konusunda dikkatli olmayı, henüz başlangıç evresindeyken titiz bir planlama yapmayı ve profesyonel bir nemden arındırma sistemi üreticisinden uzman tavsiyesi almayı gerektirir. Kapalı mekân havuz yaptırmanın elbette daha kolay, daha hızlı ve daha ucuz yolları vardır ama O’Neil gibi havuz uzmanları bu yöntemlerden uzak durmayı öneriyor.

“Kapalı mekân havuz yaptırırken ucuza kaçmayın. Eğer ucuza kaçacaksanız hiç işe başlamayın,” diyen O’Neil sözlerini şöyle sürdürüyor: “Ucuz bir havuz kötü bir havuzdur. Gerçekten de öyledir. Bir şeyleri doğru yapmakla yanlış yapmak arasındaki maliyet farkı da muhtemelen tüm projede %10 kadardır. Ama harcadığınız paraya odaklanmak yerine yaptığınız işe odaklanmak her zaman daha önemlidir.”

kapali-havuzlarda-potansiyel-sorunlar-5

Potansiyel problemleri önlemek için nem arındırma sistemini, havuz odasının büyüklüğünü, dış ortam sıcaklığını ve odadaki malzemeleri dikkatlice gözden geçirmeniz gerekir.

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Required fields are marked *

*


− dört = bir